قهرمان ميرزا عين السلطنه
872
روزنامه خاطرات عين السلطنه ( فارسى )
سوسيته شنبه يازدهم رجب - دو شب است نواب عليه اينجا تشريف دارند . ديروز همشيرهها بودند . خيلى خوش گذشت . غروب فخر الملك آمد . از جاجرود تازه آمدهاند . معلوم شد همانطور كه عضد الدوله تلگراف كرده است خون بيچاره هدر رفت . حضرت و الا هم ديگر خسته شدند و به كلى دست كشيدند . بيش از اين نمىشود ابرام و اصرار در عرض و داد كرد . حالا كه به خرج نمىرود بهتر سردادن است تا خدا چه خواهد . ديروز هم خانهء ميرزا ربيع بوديم . در راه معتضد السلطنه به عماد السلطنه رسيده بود . اتفاقا آنجا آمد . اول مهمانى روز جمعهء آينده را گردنش گذاشتيم . بعد در « سوسيته » قبول شد . جزئى قمارى كردند . سيزده تومان معتضد السلطنه باخت . اجزاء قمار زياد شده . من و شعاع الدين ميرزا خارج شدهايم و خيلى از اين فقره خوشحال هستيم . خواجهسراها - عزيز خان خواجه از روزى كه از جاجرود مراجعت كردهاند اعليحضرت دو حكم فرمودهاند : يكى آنكه در روزهاى جمعه احدى درب خانه نيايد ، حتى پيشخدمتهاى مخصوص و محارم مگر آنكه احضار فرمايند . ديگرى آنكه خواجهسرايان به باغ نيايند مگر برحسب كشيك روزى يك نفر . ماشاء الله صد نفر خواجه هست و سالى صد هزار تومان بيشتر مواجب و مرسوم و انعام و مداخل مىكنند . هريك اميرى و وزيرى هستند . بهرام خان خواجهء امين اقدس مرحوم كه حالا نزد انيس الدوله مىباشد يكى از رجال معتبر [ ست ] و آنچه بخواهد مىكند . عزيز خان خواجهء ليلى خانم دويست هزار تومان مكنت دارد . انيس و مونس شب و روز صدراعظم است . جوان و خوشگل است . در سفر سيم فرنگ در قزوين صدراعظم صريح به شاه پيغام داد يا عزيز خان همراه فرنگ بيايد يا من از همينجا مراجعت مىكنم و نخواهم آمد . آخر بردند . خانهء عزيز خان اقلا پنجاه هزار تومان مبل و اسباب اطاق دارد . كالسكه و اسب كالسكه او را احدى در طهران ندارد . خواجهء حرمسراى شاه است و اسباب عيش صدراعظم ، نه پنهان بلكه خيلى آشكارا ، خصوصا در فرنگستان . نمىدانم جلوى همچو آدمى را چطور قاپچى خواهد گرفت و كدام زهره كه بگويد داخل باغ نشو قدغن است . عدهء زنهاى شاه فخر الملك از باشى و ماهرخسار مىگفت . با آن همه التماسها به جائى نرسيد . جاجرود هم نبودند . شهرت دروغ بود . حالا باشى مغضوب [ است ] و از اطاق بيرون نمىآيد . ماهرخسار خانهء پدرش [ است ] . تا كار اين غضب به كجا برسد . با التفات و ده و پول كه نشد . عدهء زنهاى شاه الان آنچه در قيد حيات هستند از يكصد نفر زيادتر است سواى خدمهء قهوهخانه ، و در تمام اندرون شاه دو هزار نفر زن بيشتر